OpenAI یه عدد رسمی تازه روی میز گذاشته: حجم جستجوی ChatGPT تقریباً یک‌پنجم گوگل شده. یعنی اگه حرف خودشون رو قبول کنیم، گوگل هنوز حدود پنج برابر ChatGPT جستجو می‌گیره. برای ما وبمسترها این عدد جذابه، چون دائماً می‌شنویم که جستجوی هوش مصنوعی داره جای گوگل رو می‌گیره و نمی‌دونیم واقعاً فاصله چقدره. ولی یه نکته بزرگ هم هست: تعریف «جستجو» این وسط همه‌چیز رو عوض می‌کنه. با یه تعریف، این عدد می‌رسه به حدود ۲۰٪ گوگل و با یه تعریف دیگه می‌رسه به ۱۲٪. داده ترافیک آهرفس هم یه قصه دیگه داره. بذارید قدم‌به‌قدم بریم سراغ جزئیات و بعد ببینیم برای سایت شما کدوم عدد مهم‌تره.
عدد یک‌پنجم از کجا اومد؟
آدام فرای، مدیر محصول مصرفی ChatGPT، دوشنبه‌شب توی شامی که خود OpenAI در نیویورک برپا کرده بود، با الکس کانتروویتس از رسانه Big Technology گفت‌وگو کرد و همون‌جا گفت حجم کوئری‌های شبیه‌جستجوی ChatGPT تقریباً یک‌پنجم حجم کوئری‌های گوگل شده. متن کامل این گفت‌وگو روز سه‌شنبه منتشر شد. برای اینکه بفهمید این یعنی چه، یادتون باشه ChatGPT حدود یک سال و نیم پیش هنوز اطلاعات به‌روز نداشت و به خیلی از سؤال‌ها می‌گفت از تاریخ آموزش من گذشته. حالا همون محصول خودش رو جایگاهی می‌بینه که فقط از نظر تعداد کوئری چند برابر با گوگل فاصله داره.
عددهای جانبی این گفت‌وگو هم خالی نبود: کاربر فعال هفتگی ChatGPT در دو ماه اخیر از یک میلیارد به ۱.۲ میلیارد رسیده؛ یعنی هر ماه حدود ۱۰۰ میلیون کاربر تازه اضافه شده. هفته‌ای ۱.۵ میلیارد تصویر با این ابزار ساخته می‌شه و حالت صوتی هم به ۲۵۰ میلیون کاربر فعال هفتگی رسیده. کانتروویتس هم یادآوری کرد سهم بینگ حدود پنج درصد است و اگه این عدد درست باشه، ChatGPT چند برابر بینگ می‌شه؛ فرای مستقیم جوابی نداد و سراغ عدد رشد رفت.
جستجو رو OpenAI چطوری حساب می‌کنه؟
کلید ماجرا همین‌جاست. کانتروویتس از فرای پرسید تو یه مکالمه چند مرحله‌ای، هر سوالی که نیاز به وب داره یه جستجوی جدا حساب می‌شه یا کل مکالمه یکی؟ جواب صریح بود: «هر بار که یه سؤال می‌پرسید و برای جوابش به وب سرچ می‌زنیم، اون یه جستجوست.» یعنی هر پرامپتی که باعث می‌شه ChatGPT دنبال اطلاعات تازه بره، توی این آمار یه کوئری حساب می‌شه. نه تعداد کاربر، نه تعداد مکالمه.
فرای توضیح داد اول کار آدم‌ها بیشتر برای کمک توی نوشتن و کدنویسی سراغ ChatGPT می‌رفتند؛ کارهایی که اصلاً جستجو نیست. اما طی یک سال اخیر سؤال‌ها به سمت آدم‌ها، مکان‌ها، چیزها، مباحث مالی و سلامت رفته؛ یعنی دقیقاً همون نوع پرسش‌هایی که قبلاً می‌رفت توی موتور جستجو. طبق توضیح فرای، هرچیزی که کاربر قبلاً برایش سراغ موتور جستجو می‌رفت و حالا از ChatGPT می‌پرسه، توی این عدد میاد.
چرا تعریف جستجو عدد رو کلاً عوض می‌کنه؟
حالا نکته اینجاست: فرای نگفت از کدام آمار گوگل استفاده کرده، برای چه بازه زمانی و کدام منطقه جغرافیایی. گوگل هم عدد مطلق کوئری‌ها رو اعلام نمی‌کنه و فقط نرخ رشد می‌ده؛ ساندار پیچای در گزارش سه‌ماهه اخیر گفته نرخ رشد کوئری گوگل بالاترین در پنج سال گذشته است. پس مقایسه دقیق دو طرف عملاً ممکن نیست و هر کی با یه فرض سراغ این عدد می‌ره.
آهرفس ماه فوریه با یه روش متفاوت حساب کرد: ۲.۵ میلیارد پرامپت روزانه ChatGPT (بر پایه مطالعه مشترک OpenAI و هاروارد روی ۱.۵ میلیون مکالمه، داده ژوئیه ۲۰۲۵) رو کنار ۱۳.۷ میلیارد جستجوی روزانه گوگل گذاشت؛ یعنی حدود ۱۸٪. بعد گفت نه همه پرامپت‌ها جستجوی محسوب می‌شن: ۲۴٪ سرچ خالصه و حدود ۵۲٪ پرسش برای گرفتن دید و تصمیم بهتره؛ مجموعاً حدود ۶۵٪ رفتار شبیه‌جستجو حساب می‌شه. با این فیلتر، حجم جستجوی ChatGPT حدود ۱۲٪ گوگل درمیاد؛ یعنی به‌ازای هر جستجوی شبیه‌جستجو توی ChatGPT، حدود ۸.۳ جستجو توی گوگل انجام می‌شه. اگه بخوام کل ماجرا رو توی یه جمله بگم: OpenAI با تعریف خودش به حدود ۲۰٪ رسیده و آهرفس با تعریف خودش به حدود ۱۲٪. هیچ‌کدوم لزوماً حرف الکی نمی‌زنن؛ تعریف فرق می‌کنه. پس هر وقت گزارشی این وسط دیدید، اول بپرسید جستجو توی اون گزارش یعنی چی. برای آشنایی با رفتار کاربرها توی AI Mode هم کوئری‌های بلندتر AI Mode گوگل رو از دست ندید.
ترافیک سایت‌ها هم یه قصه کاملاً دیگه می‌گه
از نظر تعداد کوئری، ChatGPT داره به گوگل نزدیک می‌شه. اما وبمستر به بازدید اهمیت می‌ده، نه کوئری. داده آهرفس نشون می‌ده گوگل حدود ۱۹۰ برابر بیشتر از ChatGPT ترافیک به سایت‌ها می‌فرسته و نرخ کلیک روی نتایج ChatGPT حدود ۹۶٪ پایین‌تره. دلیلش هم روشنه: گوگل مدل کسب‌وکارش وصل کردن کاربر به سایت‌هاست، ولی ChatGPT کاربر رو داخل مکالمه نگه می‌داره و جواب رو همون‌جا می‌بنده. یه تحلیل واقعی هم باید کنارش رو ببینه؛ رشد کوئری گوگل در گزارش سه‌ماهه نشان می‌ده خود گوگل هم هنوز در حال بزرگ‌تر شدنه.
آپدیت تازه ترکر ترافیک AI آهرفس (۳ نوامبر، بر اساس داده اکتبر و روی ۱۱۸ هزار و ۶۷۱ سایت) هم همین رو تأیید می‌کنه: گوگل ۲۴.۷۴٪ از کل ترافیک ردیابی‌شده رو ساخته و ChatGPT فقط ۰.۳۶٪. برای مقایسه، بینگ ۱.۱۹٪ داره؛ یعنی هنوز چند برابر ChatGPT.
برای وبمستر ایرانی کدوم عدد مهم‌تره؟
اول بذارید نگرانی رو کنار بذاریم: سهم ترافیک هوش مصنوعی هنوز کسری از یک درصده و گوگل برای سال‌ها منبع اصلی بازدید می‌مونه. چیزی که واقعاً اهمیت داره شیب رشته. وقتی یه محصول در هر ماه ۱۰۰ میلیون کاربر اضافه می‌کنه، اون فاصله ۱۹۰ برابری ترافیک به‌مرور کم می‌شه، حتی اگه امروز عددش کوچیک باشه. پس برنامه‌ریزی از سر ترس نه، ولی بی‌تفاوتی هم به‌صرفه نیست.
پیشنهاد عملی من سه چیزه. اول، قبل از هر نتیجه‌گیری داده خودتون رو ببینید: گزارش سرچ کنسول، آنالیتیکس و لاگ سرور. اگه دیدید بات‌های هوش مصنوعی دارن سایتتون رو می‌خونن یا بازدید رفرالی از این ابزارها دارید، برنامه مخصوص خودتون رو می‌چینید و شکاف اندازه‌گیری جستجوی هوش مصنوعی رو هم می‌تونید با داده خودتون بسنجید. دوم، محتوای فکت‌محور و به‌روز تولید کنید؛ ابزارهای هوش مصنوعی به محتوایی استناد می‌کنن که جواب مشخص و تازه بده و اگه وقت یا تیم کافی ندارید، خدمات تولید محتوای سئو شده همین کار رو براتون انجام می‌ده. سوم، برندسازی رو جدی بگیرید؛ توی جستجوی هوش مصنوعی بیشتر با اسم برند سر و کار داریم و اگه اسمی توی ذهن کاربر نذاشته باشید، اصلاً وارد مکالمه نمی‌شید.
حرف آخر این که عدد یک‌پنجم، جدی‌ترین آمار رسمیه که تا حالا از داخل OpenAI درباره مقیاس جستجوی ChatGPT شنیدیم. ولی تا وقتی تعریف جستجو شفاف نشده، روی برنامه ترافیک‌تون حسابش نکنید؛ فقط جهتش رو نمی‌شه انکار کرد. گوگل هنوز بزرگ‌ترین منبع ترافیک وب است، ولی برای اولین بار یه رقیب واقعی با عدد و آمار جلوش ایستاده.
